پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - گلایه‌های مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان: مسولان استانی نقش و ظرفیت منابع طبیعی استان گیلان را جدی بگیرند
بازدید : 371 5 آذر 1392 ساعت 13:51 شماره :25934

گلایه‌های مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان: مسولان استانی نقش و ظرفیت منابع طبیعی استان گیلان را جدی بگیرند

 

به گزارش پایگاه خبری فضای سبز و محیط زیست ایران سبزپرس – گروه منابع طبیعی؛ لیلا مسروری: در چند روز گذشته، گیلان مثل اغلب نقاط ایران روزهای پر بارانی را داشت. البته بارش باران پاییزه در گیلان عجیب نبوده و نیست. عجیب آنست که استانی با بارش فراوان باران، ستاد بحران تشکیل دهد. عجیب‌تر آن که رشت (که خودش را ملقب به «شهر باران های نقره‌ای» می داند) مدارسش را تعطیل کند و باز هم عجیب‌تر این که در بسیاری نقاط مثل فومن سیل به راه بیفتد. ولی در عین حال به رغم آنکه گوش‌ها تیز شده بود از ماسوله سیل خیز، دیگر صدای سوت سیل نیامد!* این همه بهانه ای شد تا پای صحبت مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان بنشینیم که در حرفهایش هم زنهار بود و هم راهکار.

 

«رحمت اله رحمانی» در گفتگو با سبزپرس پیرامون سیل‌ها و آبگرفتگی‌های این روزهای گیلان گفت: کسی نمی تواند به طبیعت بی مهری و بی توجهی کند و از قهر طبیعت در امان بماند چرا که طبیعت از حق خود نخواهد گذشت.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان باداور شد: معمولاً اینگونه بود که در ماه‌های تابستان که بارندگی در مناطق بالادست بیشتر است، اگر شدت بارش منجر به رواناب و سیلاب می‌شد، آن را سیل تلقی می کردیم؛ نظیر ماسوله. اما این روزها مشکل ما نوع ثانویه‌ای از سیل است.


تجاوز به حریم رودخانه؛ مهمترین عامل سیل خیزی

رحمانی با اشاره به تغییرات جوی و اقلیمی گفت: در خاطرات کودکی ما بارش‌ها طویل مدت اما ملایم بود. ولی این روزها بارندگی شدید و مقطعی است لذا شاهدیم در مناطقی در «فومن»، «ماکلوان» و نزدیک شیب تند در میان بند جنگل ناگهان در یک روز، 80 میلیمتر بارندگی داریم که علی القاعده باید وارد حوزه آبریز شود و چون نمی‌شود سیل به راه می‌افتد.

وی در خصوص چرایی این موضوع گفت: قبلاً آبراهه‌ها و حوزه آبریز ما آزاد بود و آب به راحتی به تالاب و دریا راه پیدا می کرد. به هر حال ما در استان 52حوزه آبریز داشته ایم که دریافت کننده نزولات آسمانی و مسیر انتقال آب بودند.

رحمانی توضیح داد: وقتی به حریم رودخانه تجاوز کردیم حتی حریم را تبدیل به زمین‌های کشاورزی کردیم یا آن را به استخر پرورش ماهی تبدیل کردیم، در واقع به دست خودمان زمینه ساز این مصیبت شدیم که امروز دوستان آمار می دهند که استخرهای پرورش ماهی به سبب سیل دچار خسارت شده است!

وی افزود: این در حالی است که ما به دست خودمان درختان حاشیه رودخانه را که عامل اصلی جذب آب و نگهداری آب در خاک هستند را قطع کردیم، زمین را به مزرعه و استخر تبدیل کردیم و در واقع عرصه را بر آب جاری تنگ کردیم و حالا به جایی رسیده ایم که سیل در فومن خسارت به بار می آورد!

وی با یادآوری چند سال گذشته گفت: آن زمان که شاهد سیل در ماسوله بودیم، سیل به ماکلوان نمی رسید. آنچه بود تل خاک بود اما امروز وقتی صحبت از سیل فومن است عامل مشکل‌زا آبگرفتگی است که ناشی از تجاوز در مسیر رودخانه و ساخت و سازهای نامناسب است.

مدیر کل منابع طبیعی گیلان با اشاره به برخی اتفاقات این روزها از جمله ورود آب به برخی منازل و مطالبه خسارت گفت: واقعا شهرداری‌ها و دهیاری‌ها نباید مجوز ساخت و ساز و پروانه ساخت در حریم رودخانه را بدهند. وقتی در قانون بحث اراضی مستحدثه و حریم مطرح می‌شود، آگاه باشیم و جدی بگیریم که حریم قابل واگذاری نیست و واگذاری آن تخلف است!


ماسوله؛ تجربه ای موفق

مدیر کل منابع طبیعی گیلان در ادامه به راهکار ها اشاره کرد و گفت: ماسوله که مشهور به سیل خیزی بود،  امروز الگویی بسیار موفق در مقابله با سیل است.

رحمانی افزود: در ماسوله و مناطق «میل لرزان»، «صفاگشته»، «اشکلیت» و«دلی چال» بیش از سه هزار هکتار را جنگل کاری کردیم چراکه پوشش گیاهی قادر است تا بیش از50 درصد از شدت روان‌آب کاسته و مانع سیل شده است زیرا ریشه درختان آب را در خود نگه می‌دارد.

وی گفت: ما این تجربه را در مناطق مستعد سیل رستم آباد رودبار که از دیگر نقاط آسیب پذیر استان بود تکرار کردیم و اقدام پیشگیرانه انجام دادیم که در نتیجه مطلقا سیلی در این مناطق نداشیم. در «سلانسر»، «اجمله»، «دلبرندی»، «کراسر» که حوزه‌هایی بود که احتمال می‌رفت منطقه رستم آباد به واسطه سیل در آنها دچار مشکلاتی چون سیل و رانش شود را کاملا محصور کردیم. دامها را خارج کردیم و جنگل کاری مناسبی انجام دادیم و امروز شاهد نتیجه خوبش هستیم.


تفاوت پروژه‌های منابع طبیعی و پروژه های عمرانی

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان در ادامه گفتگو با مخاطب قرار دادن مسئولان استانی گفت: کار در منابع طبیعی مثل ساخت و سازهای عمرانی نیست که بگوییم تا این بخش کار را امسال ساختیم پولمان تمام شد حالا بگذاریم تا سال آینده و تخصیص بودجه و اعتبار مجدد و ادامه کار!


لزوم استمرار در نگهداری

رحمانی تصریح  کرد چنین نگرشی نسبت به منابع طبیعی اشتباه است. عده‌ای گمان می کنند که پروژه های ما مثل پروژه های ساختمان سازی است. یکبار بودجه‌ای تزریق شد، ساخت و سازی شد و تمام. در حالیکه در زمینه منابع طبیعی ما با موجود زنده طرف هستیم، موجود زنده ای که همچون تمامی موجودات زنده در معرض تغییر و تهدید است لذا نیازمند نگهداری مستمر است.

وی افزود: اگر نهال کاری کنیم ولی نگهداری نکنیم این نهال از دست می رود. باید سله شکنی انجام شود، با عوامل تهدید کننده چون رقابت گیاهی مقابله شود و محصور سازی صورت بگیرد تا احشام و دامها نهال نورس را نخورند. اگر ما بر گشت و مراقبت اصرار داریم، منظور صرفا ممانعت از قطع درخت نیست بلکه قرق بان شرح وظایفی بسیار گسترده تر دارد و مراقبت همه جانبه را برعهده دارد!


تهدید 13 هزار هکتار اراضی جنگل کاری شده

رحمانی تاکید کرد: به عنوان مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان اعلام خطر می کنم که 13 هزار هکتار از اراضی جنگل کاری شده گیلان در معرض تهدیدند.

وی تذکر داد: استان باید به داد ما برسد. این طرح ها طرح ملی نیست که سازمان بودجه بدهد. بماند که از سال 91 بودجه ملی قطع شده است. لذا باید نمایندگان استان و مسولان ارشد استانی به فکر تامین بودجه از محل اعتبارات گیلانی، برای کاری باشیم که برای این استان انجام شده است.

برای این جنگل کاری ها بسیار هزینه شده و تاثیر مثبت آن در مقابله با سیل و رانش و روان‌آب به عینه رویت می‌شود، پس باید برای رفاه مردمان همین استان از آنها حمایت شود و حتی طرح های این‌چنینی را توسعه و گسترش بدهیم.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گیلان با ابراز تاسف گفت: بسیاری از فرمانداران ما از پرداخت دو درصد سهم منابع طبیعی (از محل درامدی نفت و گاز) که مطابق قانون باید پرداخت شود، تمرد می‌کنند! سهم منابع طبیعی از محل حوادث باید دیده شود، باید وقتی مثلا برای احیا و لایروبی تالاب انزلی بودجه اختصاص می دهند هشت حوزه ابریز بالادست را در نظر بگیرند و برای بهبود در منشا این گل و لای که به تالاب انزلی می‌ریزد هم بیندیشند و بودجه بگذارند. ولی در هیچ جای این طرح منابع طبیعی دیده نمی‌شود!


نبود اعتبار مانع اجرای برنامه ها

مدیرکل منابع طبیعی ضمن اشاره به روش‌های آبخیزداری در دو بخش بیولوژیک، نظیر کاشت نهال و جنگل‌کاری و بخش پروژه‌های مکانیکی مثل ایجاد انواع بندها و شیوه های تثبیت خاک،  گفت: در حال حاضر ما برنامه های کامل و مدون و آماده اجرایی داریم که به دلیل عدم تامین اعتبار معطل مانده است و باید استان برای اجرایی شدن آن به ما کمک کند.

رحمانی افزود: پروژه اماده و مطالعه شده در فومن و شفت و شرق و غرب گیلان داریم که مناطق سیل خیز را کاملا شناسایی و نقشه پهنه بندی سیل را تهیه کرده ایم که در نوع خود، کار بسیار زمان‌بری است اما منابع طبیعی با هزینه خود نقشه پهنه بندی سیل استان را تهیه کرده است.

وی افزود: حتی برای برخی از این نقاط سیل خیز طرح تفصیلی و اجرایی تهیه شده است. مثلا در همین شفت و فومنی که این روزها سیل‌خیزی‌اش مسئله ساز است، نقشه پهنه بندی و پروژه تفضیلی- اجرایی داریم که 15 میلیارد تومان برآورد هزینه آن در 15 هزار هکتار در اراضی شفت است. البته با تلاش‌های نماینده این منطقه سال گذشته 120 میلیون و امسال هم قول داده شده که 500میلیون از محل حوادث در اختیار منابع طبیعی گذاشته شود.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان بار دیگر مصرانه یاد اور شد: همه این تلاش‌ها اگر مراقبت و نگهداری که به آن اشاره شد انجام نشود، عملا هیچ و از دست رفته خواهد بود و بیاد داشته باشیم هر نوع توسعه در استان اگر بدون لحاظ کردن اصول حاکم بر ساختار منابع طبیعی باشد، منجر به شکست خواهد شد!

 

 

 | 
نام و نام خانوادگی :  
پست الکترونیک :  
متن پیام :